Markam ChatGPT'de Neden Çıkmıyor?
· Alper Batuhan Yılmaz
Bu rapor hazırlanırken resmi kurumlar, sektör raporları ve güncel web kaynaklarının yanı sıra üretken yapay zekâ araçlarından araştırma desteği alınmıştır. Yapay zekâ tarafından oluşturulan içerikler doğrulanmış, gerekli görülen bölümler düzenlenmiş ve stratejik yorumlar eklenmiştir. Varsayım içeren değerlendirmeler rapor içerisinde açıkça belirtilmiştir.
Markanızı Google'da arattığınızda web sitenizi, sosyal medya hesaplarınızı ve hakkınızdaki çeşitli sonuçları görebiliyorsunuz. Ancak aynı şeyi ChatGPT'ye sorduğunuzda markanızdan hiç bahsedilmiyor olabilir. Bu durum özellikle yapay zekâ destekli arama sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte daha fazla işletmenin karşılaşabileceği bir problem. Örneğin bir kullanıcı ChatGPT'ye; "Türkiye'deki en iyi dijital pazarlama ajansları hangileri?" diye sorduğunda rakipleriniz listeleniyor ancak markanız görünmüyorsa, doğal olarak şu soru ortaya çıkıyor:
Markam neden ChatGPT'de çıkmıyor?
Bunun tek bir cevabı yok. ChatGPT'nin cevapları sorguya, kullanılan arama sonuçlarına, kaynaklara, kullanıcı bağlamına ve sistemin o anda gerçekleştirdiği araştırmaya göre değişebilir. OpenAI de ChatGPT Search sonuçlarında üst sıralarda yer almayı garanti eden bir yöntem olmadığını belirtiyor. Yine de markanızın neden görünmediğini araştırırken bakabileceğiniz bazı önemli noktalar var.
ChatGPT markamı internette bulamıyor olabilir
ChatGPT'nin web araması yaptığı durumlarda sistem internet üzerindeki kaynaklardan bilgi toplayabilir. Dolayısıyla ilk problem oldukça basit olabilir; Markanız hakkında internette yeterli bilgi bulunmuyor olabilir. Bir şirketin yalnızca tek bir web sayfasına sahip olması ve bu sayfada şirket hakkında çok az bilgi bulunması, yapay zekânın marka hakkında kapsamlı bir cevap oluşturmasını zorlaştırabilir. Özellikle yeni kurulmuş şirketlerde bu durum daha sık görülebilir. Markanız hakkında internette şu tür bilgilerin bulunması faydalı bir başlangıç noktası oluşturabilir:
- Resmî web sitesi
- Ürün veya hizmet sayfaları
- Şirket hakkında bilgiler
- İletişim ve konum bilgileri
- Sektörel içerikler
- Haber veya basın içerikleri
- Güvenilir üçüncü taraf kaynaklar
- Ürün veya hizmet incelemeleri
Markanız ile hedeflediğiniz konu arasında yeterli bağlantı olmayabilir
ChatGPT'nin markanızı bilmesi ile markanızı belirli bir sorunun cevabında önermesi aynı şey değildir. Örneğin bir şirket "yazılım şirketi" olduğunu web sitesinde açıkça belirtiyor olabilir. Ancak kullanıcı; "Türkiye'deki en iyi e-ticaret yazılımları hangileri?" diye sorduğunda markanın görünmesi için yalnızca "yazılım şirketi" olarak tanımlanması yeterli olmayabilir. Markanın hangi ürün veya hizmetlerle, hangi sektörlerle ve hangi konularla ilişkili olduğunun internette açık şekilde anlaşılabilmesi önemlidir. Bu nedenle şu iki durum arasında önemli fark vardır: Marka internette mevcut. Marka belirli bir konu ile güçlü şekilde ilişkilendiriliyor. GEO açısından ikinci durum daha önemlidir.
İçeriğiniz sorulan soruyu cevaplamıyor olabilir
Bir markanın web sitesinde içerik bulunması tek başına yeterli değildir. İçeriğin, insanların gerçekten sorduğu sorularla ilişkili olması gerekir. Örneğin bir şirketin "SEO hizmetleri sunuyoruz" demesi, SEO hakkında araştırma yapan bir kullanıcı için çok sınırlı bilgi sağlayabilir. Buna karşılık şirket; SEO nedir? SEO nasıl yapılır? Teknik SEO neden önemlidir? E-ticaret sitelerinde SEO nasıl uygulanır? gibi konularda kapsamlı ve güvenilir içerikler oluşturuyorsa, internet üzerindeki konu otoritesini daha açık şekilde ortaya koyabilir. Buradaki amaç içerikleri yalnızca yapay zekâlar için yazmak değildir. Amaç, insanların aradığı sorulara gerçekten cevap veren kaynaklar oluşturmaktır.
Web siteniz ChatGPT tarafından taranamıyor olabilir
Markanız internette bulunuyor olsa bile, web sitenizin ChatGPT Search tarafından erişilebilir olması ayrıca önemlidir. OpenAI, web sitelerinin ChatGPT Search sonuçlarında görünmesi için OAI-Searchbot'un siteyi tarayabilmesine izin verilmesini öneriyor. Ancak OAI-Searchbot'a izin vermek de belirli bir sıralamada veya cevapta görünme garantisi sağlamıyor. Bu nedenle teknik erişilebilirlik kontrol edilmesi gereken ilk konulardan biridir. Özellikle şu durumlar incelenebilir:
- Robots.txt kuralları
- OAI-Searchbot erişimi
- Sunucu güvenlik kuralları
- Web sitesi erişilebilirliği
- Önemli sayfaların indekslenebilirliği
- Sayfalardaki teknik hatalar
Rakipleriniz internette daha fazla kaynakta yer alıyor olabilir
Bazen sorun markanızın kötü olması değil, rakiplerinizin internette daha güçlü bir bilgi ağına sahip olmasıdır. Örneğin iki şirket aynı hizmeti sunuyor olabilir. Birinci şirketin yalnızca kendi web sitesi bulunuyor. İkinci şirket ise kendi sitesinin yanında sektörel yayınlarda, haberlerde, uzman makalelerinde ve çeşitli güvenilir kaynaklarda da yer alıyor. Bir kullanıcı belirli bir hizmeti sorduğunda ikinci şirket hakkında daha fazla bağımsız bilgi bulunabilir. Bu, yapay zekânın marka hakkında daha fazla bağlam bulabilmesini sağlayabilir. Bu yüzden AI görünürlüğünü değerlendirirken yalnızca kendi markanıza bakmak yerine rakipleri de incelemek gerekir.
Markanızın farklı kaynaklardaki bilgileri tutarsız olabilir
İnternette marka hakkında birbirinden farklı bilgiler bulunması da sorun yaratabilir. Örneğin şirketinizin kendi web sitesinde; "B2B yazılım şirketiyiz." yazarken başka bir platformda; "Dijital pazarlama ajansı" olarak tanımlanıyor olabilir. Ürün isimleri, hizmetler, şirket açıklamaları, adresler veya diğer temel bilgiler de farklı kaynaklarda birbirinden farklı olabilir. Bu durum yalnızca insanlar açısından kafa karıştırıcı değildir. Bir marka hakkında internette çok sayıda farklı bilgi bulunduğunda, markanın ne yaptığına ilişkin net bir dijital profil oluşturmak da zorlaşabilir. Bu nedenle önemli marka bilgilerinin mümkün olduğunca tutarlı olması yararlı olabilir.
Markanız yeni olabilir
Yeni bir şirketin ChatGPT'de görünmemesi her zaman bir optimizasyon problemi anlamına gelmez. Marka henüz çok yeni olabilir, web sitesi kısa süre önce yayınlanmış olabilir, hakkında çok az üçüncü taraf içerik bulunabilir, henüz yeterli dijital geçmiş oluşmamış olabilir. Arama sistemlerinin kullanabileceği bilgi miktarı sınırlı olduğunda, markanın çeşitli sorgularda görünürlüğünün düşük olması şaşırtıcı değildir. Bu nedenle yeni markalarda AI görünürlüğünü değerlendirirken yalnızca sonuçlara değil, markanın internetteki genel bilgi varlığına da bakmak gerekir.
Yanlış sorguyu test ediyor olabilirsiniz
Bu nokta oldukça önemli. Markanızın görünürlüğünü yalnızca; "Marka X nedir?" sorgusuyla test etmek gerçek AI görünürlüğünüzü göstermeyebilir. Çünkü gerçek müşterileriniz markanızı bilmeden arama yapabilir. Örneğin bir kullanıcı; "İstanbul'da uygun fiyatlı web tasarım ajansı önerir misin?" diye sorabilir. Eğer hedef müşteriniz buysa, asıl test edilmesi gereken sorgulardan biri budur. Markanızı farklı kullanıcı niyetleriyle test etmek daha anlamlı bir sonuç verebilir.
- Genel kategori sorguları
- Hizmet odaklı sorgular
- Ürün karşılaştırmaları
- Yerel sorgular
- Fiyat odaklı sorgular
- Sektöre özel sorgular
- Rakip karşılaştırmaları
- "En iyi" veya "önerir misin" gibi tavsiye sorguları
ChatGPT'nin her sorguda aynı cevabı vermesini beklememek gerekir
Markanız bir sorguda görünürken başka bir sorguda görünmeyebilir. Bu, sistemin mutlaka hata yaptığı anlamına gelmez. Kullanıcının sorusu değiştiğinde aranan bilgi de değişir. Örneğin; "Türkiye'deki en iyi CRM yazılımları hangileri?" ile; "Küçük bir işletme için kullanımı kolay CRM yazılımı hangisi?" aynı kullanıcı niyetine sahip değildir. İkinci soruda kullanım kolaylığı ve küçük işletmelere uygunluk daha önemli hale gelebilir. Dolayısıyla AI görünürlüğünü tek bir sorgunun sonucuyla ölçmek yerine, birden fazla gerçek kullanıcı sorgusunu incelemek daha sağlıklı olur.
Markanız kaynak olarak kullanılıyor ama önerilmiyor olabilir
Bir başka ihtimal de markanızın aslında AI cevaplarında yer alması fakat bunu farklı biçimde görmenizdir. Örneğin ChatGPT bir şirketin web sitesindeki bilgiyi kullanabilir ve bunu kaynak olarak gösterebilir. Ancak kullanıcı; "Hangi şirketi önerirsin?" diye sorduğunda markayı önerilen seçenekler arasında göstermeyebilir. Bu iki durum birbirinden farklıdır. Bu nedenle AI görünürlüğünü yalnızca "markamdan bahsedildi mi?" sorusuyla ölçmek yeterli değildir. Aynı zamanda markalar şu yöndede incelenir:
- Kaynak olarak kullanılıp kullanılmadığı
- Cevap içinde bahsedilip bahsedilmediği
- Önerilip önerilmediği
- Hangi bağlamda gösterildiği
- Rakiplere göre ne sıklıkta göründüğü
Markam ChatGPT'de çıkmıyorsa ne yapmalıyım?
İlk adım doğrudan içerik üretmeye başlamak değil, sorunun nerede olduğunu bulmaktır. Önce web sitenizin teknik olarak erişilebilir olup olmadığını kontrol edin. Ardından markanız hakkında internette hangi bilgilerin bulunduğunu araştırın. Daha sonra gerçek müşterilerin sorabileceği sorguları belirleyin ve markanızın bu sorgulardaki görünürlüğünü farklı AI sistemlerinde test edin. Rakiplerin hangi kaynaklarda yer aldığını incelemek de önemli bir karşılaştırma noktası oluşturabilir. Son olarak eksik veya tutarsız bilgileri belirleyip içerik, teknik yapı ve dijital marka varlığı üzerinde çalışmalar yapılabilir. Kontrol sürecinde şu sorular kullanılabilir:
- Web sitem ChatGPT Search tarafından erişilebilir mi?
- Markam internette yeterince açık şekilde tanımlanıyor mu?
- Hedeflediğim konularla marka arasında güçlü bir bağlantı var mı?
- Hakkımda güvenilir üçüncü taraf kaynaklar bulunuyor mu?
- Rakiplerim hangi kaynaklarda yer alıyor?
- Markam farklı sorgularda ne sıklıkta görünüyor?
- Markam kaynak olarak mı kullanılıyor, yoksa öneriliyor mu?
- İnternette markam hakkında çelişkili bilgiler var mı?
- Web sitemde kullanıcıların gerçek sorularına cevap veren içerikler bulunuyor mu?
Sonuç
Markanızın ChatGPT'de görünmemesinin tek bir nedeni yoktur. Markanız yeni olabilir, internette yeterince bilgi bulunmayabilir, web siteniz teknik olarak erişilebilir olmayabilir, içerikleriniz hedeflenen sorgularla yeterince ilişkili olmayabilir veya rakipleriniz aynı konuda daha güçlü bir dijital varlığa sahip olabilir. Ayrıca tek bir ChatGPT cevabı markanızın genel AI görünürlüğünü temsil etmez. Yapay zekâ destekli arama sistemlerinde görünürlük; sorguya, kullanıcı amacına, kaynaklara ve platformun o anki arama sonuçlarına göre değişebilir. Bu nedenle "ChatGPT'de çıkıyor muyum?" sorusundan daha faydalı olan soru şudur; "Hedef müşterilerimin yapay zekâya sorabileceği gerçek sorularda markam ne kadar görünür?" Bu soruya cevap verebilmek için tek bir sonuç yerine çok sayıda sorguyu, kaynağı ve rakibi birlikte değerlendirmek gerekir. GEO (AI SEO)’nun temel amacı da tam olarak burada ortaya çıkar: markanın yalnızca internette bulunmasını değil, doğru konularla ve doğru bağlamlarla ilişkilendirilebilen bir dijital varlık haline gelmesini sağlamak.